«Αυτός είναι ο Πιερρακάκης, ο κολλητός κάθε περίοδο του ισχυρού, με ταυτόχρονη ιδεολογική οσφυοκαμψία. Πρόσεχε Πιερρακάκη τι θα κάνεις στην Ευρώπη με την κατάσχεση καταθέσεων, θα βάλεις φωτιά στην ήπειρο αν το κάνεις» - Ποιος τον ψέγει
Τις τελευταίες ημέρες, οι χώρες–μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατέληξαν σε μια ιστορική -και ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη- απόφαση να παγώσουν επ’ αόριστον τα περιουσιακά στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας που βρίσκονται εντός της ΕΕ, ύψους πάνω από 210 δισεκατομμυρίων ευρώ. Πρόκειται για κεφάλαια τα οποία είχαν «παγώσει» πριν από καιρό λόγω των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, αλλά μέχρι τώρα η ΕΕ ανανέωνε την ισχύ του μέτρου ανά εξάμηνο. Η νέα απόφαση καταργεί αυτό το όριο, ανοίγοντας τεχνικά και πολιτικά τον δρόμο ώστε αυτά τα χρήματα να χρησιμοποιηθούν — όχι μόνον να «παραμένουν παγωμένα».
Ο βασικός λόγος για αυτήν την αλλαγή στρατηγικής είναι ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση και υποστηρικτές της θέλουν να χρησιμοποιήσουν αυτά τα κεφάλαια ως εγγύηση για ένα μεγάλο δάνειο προς την Ουκρανία, για να στηριχτεί ο προϋπολογισμός της χώρας και η άμυνά της τα επόμενα δύο χρόνια. Το σχέδιο, όπως έχει γίνει γνωστό, προβλέπει:
- Εκδοση δανείου ύψους τουλάχιστον 140–165 δισ. ευρώ, με εγγύηση τα παγωμένα ρωσικά κεφάλαια.
- Η Ουκρανία θα αποπληρώσει το δάνειο μόνο εφόσον η Ρωσία καταβάλει πολεμικές αποζημιώσεις.
Πρόκειται για χρηματοδότηση που, σύμφωνα με διεθνείς εκτιμήσεις, είναι κρίσιμη για να καλυφθούν οι ανάγκες της Ουκρανίας έως το 2027 — ειδικά τη στιγμή που εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης στενεύουν. Η ΕΕ θεωρεί την υπόθεση αυτή στρατηγική, όχι απλώς οικονομική ή λογιστική. Βλέπει στο έργο αυτό την προοπτική να υποστηρίξει σταθερά την Ουκρανία στη διαρκώς εξελισσόμενη αντιπαράθεση με τη Ρωσία και να καθιερώσει ένα είδος «φόρου αποζημίωσης πολέμου» ή μορφή «ευρωπαϊκών αποζημιώσεων», αν και κάτι τέτοιο δεν έχει νομική βάση σήμερα. Η απόφαση για το «πάγωμα επ’ αόριστον» ήταν κρίσιμη προϋπόθεση ώστε να φύγει η προσωρινότητα από την εικόνα και να ανοίξει ο δρόμος για τη δέσμευση των κεφαλαίων.
Ποιος εμποδίζει και γιατί;
Παρά την ευρεία πίεση υπέρ της πρότασης από κράτη όπως η Πολωνία, η Γερμανία και οι ηγέτες της λεγόμενης προοδευτικής πτέρυγας της Ευρώπης, το Βέλγιο είχε μέχρι στιγμής εκφράσει σθεναρή αντίθεση στο να μετατραπούν τα παγωμένα ρωσικά assets σε εγγύηση για δάνειο.
Η βασική επιχειρηματολογία της βελγικής πλευράς, υπό τον πρωθυπουργό Bart De Wever και την κυβέρνηση της χώρας, επικεντρώνεται σε δύο μεγάλα σημεία:
Νομικοί και χρηματοπιστωτικοί κίνδυνοι: Το μεγαλύτερο μέρος των ρωσικών κεφαλαίων βρίσκεται σε χρηματοπιστωτικό οργανισμό του Βελγίου, τον Euroclear. Οι Βέλγοι υποστηρίζουν ότι αν αυτά τα κεφάλαια χρησιμοποιηθούν ως εγγύηση για δάνειο, ανοίγει ο δρόμος για νομικές αξιώσεις από τη Ρωσία — που ήδη έχει κινηθεί δικαστικά μέσω καταγγελιών για παραβίαση διεθνούς δικαίου και κυριαρχικών δικαιωμάτων. Ο επικεφαλής του Euroclear έχει προειδοποιήσει για «μεγάλους κινδύνους στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα» εάν αυτά τα κεφάλαια βγουν εκτός ισολογισμού.
Πολιτικοστρατηγικοί φόβοι: Το Βέλγιο φοβάται σοβαρά αντίποινα από τη Ρωσία, που πιθανόν να στοχεύσουν στο ίδιο το χρηματοπιστωτικό κέντρο των Βρυξελλών, καθώς και σε βελγικά οικονομικά συμφέροντα. Αυτοί οι κίνδυνοι έχουν ήδη εκφραστεί με δημόσιες δηλώσεις υψηλόβαθμων Βέλγων αξιωματούχων.
Μύδροι Πολάκη και καμπανάκι για μπουρλότο στην Ευρώπη
Από ελληνικής σκοπιάς, η αντίδραση μέρους της ευρωπαϊκής πολιτικής σκηνής απέναντι στο «πάγωμα» έχει προκαλέσει πολιτική αντιπαράθεση και εντάσεις και στην Αθήνα. Ο Τομεάρχης Διαφάνειας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Παύλος Πολάκης, πρόσφατα εξαπέλυσε σφοδρή κριτική εναντίον του Κυριάκου Πιερρακάκη για το ρόλο που φέρεται να παίζει στην ευρωπαϊκή διαδικασία — ισχυριζόμενος ότι ο Έλληνας υπουργός είναι ανάμεσα σε εκείνους που έχουν συμφωνήσει η Ελλάδα να στηρίξει την πρόταση της ΕΕ κι ανέλαβε την προεδρία του Eurogroup για να φέρει εις πέρας το έργο αυτό.
Η επίθεση του Πολάκη δεν περιορίστηκε στη συγκεκριμένη πολιτική επιλογή — ανέδειξε και μια ευρύτερη κριτική για το πολιτικό και διοικητικό έργο του Πιερρακάκη, υπονοώντας ότι ο ίδιος έχει διαδρομή προσχώρησης σε ισχυρούς πολιτικούς κύκλους και ότι η ανάδειξή του σε κομβικό ρόλο στο Eurogroup συνδέεται ευθέως με την υποστήριξη της στρατηγικής για τα ρωσικά assets.
«Ο μοναδικός λόγος που ο κ. Πιερρακάκης έγινε πρόεδρος του Eurogroup, είναι γιατί ο κ. Μητσοτάκης και η ΝΔ, αποδέχτηκαν να είναι αυτοί που θα υλοποιήσουν το πάγωμα και την κατάσχεση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων κάτι που αρνήθηκε να κάνει ο Βέλγος υπουργός Οικονομικών. Του λέω καθαρά μην το κάνει γιατί τα δεινά που θα έρθουν στην ήπειρο, θα τον κάνουν πιο μισητό και από τον Ντάισελμπλουμ» είπε ο Πολάκης στην Ολομέλεια της Βουλής κατά τη συζήτηση του προϋπολογισμού, και πρόσθεσε σε σχόλιο του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «Πρόσεχε Πιερρακάκη τι θα κάνεις στην Ευρώπη με την κατάσχεση των ρωσικών καταθέσεων. Θα βάλεις φωτιά στην ήπειρο αν το κάνεις!»
Τι συμβαίνει στη Σύνοδο και ποιο είναι το τελικό σημείο;
Το θέμα παραμένει σε εξέλιξη καθώς η ΕΕ — με «οδηγό» την Επιτροπή και τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου — επιδιώκει να λάβει οριστική απόφαση στη σύνοδο κορυφής που έχει προγραμματιστεί για τις 18/12 στις «φλεγόμενες» από Ευρωπαίους αγρότες, Βρυξέλλες. Η επιχειρηματολογία είναι σαφής από την πλευρά των υποστηρικτών του σχεδίου: εάν το Ευρωπαϊκό μπλοκ δεν βρει αξιόπιστο σχέδιο χρηματοδότησης για την Ουκρανία, η χώρα θα βρεθεί σύντομα σε ύφεση και πίεση, με σοβαρές επιπτώσεις στην εθνική και ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Παρότι κάποιες χώρες (όπως η Ουγγαρία και άλλοι) έχουν επίσης εκφράσει επιφυλάξεις, η γενική τάση μέσα στην ΕΕ τείνει προς την υποστήριξη της πρότασης υπό προϋποθέσεις — κυρίως με την απαίτηση ότι οι νομικές και χρηματοπιστωτικές εγγυήσεις θα είναι κοινές για όλα τα κράτη-μέλη, ώστε να μην επιβαρυνθεί μόνο μια χώρα (όπως το Βέλγιο) σε περίπτωση αντιπαράθεσης με τη Ρωσία.
Τελευταίες Ειδήσεις
- Τα Μερομήνια προβλέπουν «σκληρό» καλοκαίρι: Ποιος θα είναι ο πιο δύσκολος μήνας
- Τεκτονικές αλλαγές σε νέα δημοσκόπηση: Τα 2 κόμματα που εξαφάνισε ο Τσίπρας με το καλημέρα
- Το πρώτο… καλλιτεχνικό μπαμ του Τσίπρα: Ο ηθοποιός που κλείνει στο νέο κόμμα
