Η προσωρινή αναστολή της Cetracore – Jetoil, αποτέλεσμα της επιβολής κυρώσεων από τις Βρυξέλλες σε ανθρωπους που συνεργάζονται με τον ρωσικό πετρελαϊκό στόλο, αφήνει στον αέρα πολλές εκατοντάδες εργαζομένων στην Ελλάδα
Το όνομα Μαμιδάκης είναι γραμμένο βαθιά στην ιστορία της ελληνικής αγοράς καυσίμων. Για δεκαετίες ταυτίστηκε με την ανάπτυξη, τη γεωγραφική επέκταση, τις διεθνείς συνεργασίες και, τελικά, με μία από τις πιο τραγικές καταλήξεις επιχειρηματικής διαδρομής στην Ελλάδα της κρίσης. Σήμερα, με τη Cetracore–JetOil να κατεβάζει αιφνιδιαστικά ρολά υπό το βάρος των ευρωπαϊκών κυρώσεων που σχετίζονται με τη Ρωσία, ο κύκλος μοιάζει να κλείνει ξανά βίαια. Και στο επίκεντρο αυτής της ιστορίας –άμεσα ή έμμεσα– βρίσκεται πάντα ο Κυριάκος Μαμιδάκης.
Από το χωριό της Κισσάμου στην κορυφή της αγοράς
Ο Κυριάκος Μαμιδάκης γεννήθηκε το 1932 στο Ανώσκελη Χανίων. Γιος φτωχής κρητικής οικογένειας, μπήκε νωρίς στον κόσμο του εμπορίου καυσίμων, δουλεύοντας από τις αρχές της δεκαετίας του ’50 δίπλα στον θείο του Γιώργο Μαμιδάκη, σε μια εποχή που η διανομή πετρελαίου γινόταν με στοιχειώδη μέσα και προσωπικό ρίσκο. Η πρώτη μεγάλη τομή ήρθε το 1956, όταν –μέσα στη δίνη της κρίσης του Σουέζ– η οικογένεια Μαμιδάκη εξασφάλισε συμφωνία αποκλειστικής αντιπροσώπευσης σοβιετικού πετρελαίου στην Ελλάδα. Ήταν μια συμφωνία που θα καθόριζε την πορεία του ομίλου για δεκαετίες. Το 1968, ο Κυριάκος Μαμιδάκης, μαζί με τα αδέλφια του Νίκο και Γιώργο, ιδρύει τη JetOil. Τέσσερα χρόνια αργότερα, η συγχώνευσή της με τη Mamidoil δημιουργεί τη Mamidoil–JetOil, τη ναυαρχίδα της οικογενειακής αυτοκρατορίας.
Η επέκταση, τα Βαλκάνια και το «διαμάντι» του Καλοχωρίου
Με καύσιμο τη ρωσική συνεργασία –που διατηρήθηκε έως τις αρχές της δεκαετίας του ’80– ο όμιλος εξαπλώθηκε πανελλαδικά και, γρήγορα, πέρα από τα σύνορα. Τα Βαλκάνια έγιναν στρατηγικός στόχος και η Θεσσαλονίκη η επιχειρησιακή βάση. Οι αποθηκευτικές εγκαταστάσεις στο Καλοχώρι Θεσσαλονίκης εξελίχθηκαν στο «διαμάντι του στέμματος»: δεξαμενές που κάλυπταν περίπου το 15% της συνολικής αποθηκευτικής ικανότητας καυσίμων της χώρας και τροφοδοτούσαν Ελλάδα και γειτονικές αγορές. Η φωτιά του 1986, που κατέστρεψε το μεγαλύτερο μέρος των εγκαταστάσεων και προκάλεσε ζημιές δεκάδων εκατομμυρίων δολαρίων, θα μπορούσε να είναι το τέλος. Δεν ήταν. Ο Μαμιδάκης επέμεινε – και δικαιώθηκε. Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, η Mamidoil–JetOil βρέθηκε στην τριάδα των μεγαλύτερων εταιρειών καυσίμων στην Ελλάδα. Δίκτυο άνω των 600 πρατηρίων, ισχυρή παρουσία στη ναυτιλία, θυγατρικές σε Αλβανία, Βουλγαρία, Σερβία, Κόσοβο και Σκόπια. Η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, όμως, άλλαξε τους κανόνες.
Το τραγικό φινάλε
Από το 2009 και μετά, ο τζίρος υποχωρεί, τα χρέη διογκώνονται και η ρευστότητα στερεύει. Οι εξαγορές που έγιναν για να ενισχυθεί η θέση της εταιρείας αποδείχθηκαν βάρος σε μια αγορά που κατέρρεε. Μέχρι το 2016, το άλλοτε εκτεταμένο δίκτυο είχε συρρικνωθεί δραματικά. Οι εργαζόμενοι μειώθηκαν στο μισό. Η αίτηση υπαγωγής στο άρθρο 99 (σ.σ.: των προβληματικών επιχειρήσεων) αποτέλεσε τη θεσμική παραδοχή της αποτυχίας. Λίγες ημέρες μετά την κατάθεση της αίτησης, ο Κυριάκος Μαμιδάκης αυτοκτόνησε, βάζοντας ο ίδιος τέλος στη ζωή του – και σφραγίζοντας με τον πιο σκληρό τρόπο το τέλος μιας εποχής. Για την ελληνική επιχειρηματική κοινότητα, η πράξη αυτή δεν ήταν απλώς μια προσωπική τραγωδία. Ήταν σύμβολο της συντριβής μιας γενιάς επιχειρηματιών που δεν άντεξαν το βάρος της κρίσης.
Ρωσικά κεφάλαια και νέα αρχή
Το 2018, η JetOil πέρασε στη Cetracore Energy, εταιρεία αυστριακής έδρας με ρωσικά συμφέροντα και σύνδεση με τη Rosneft. Το brand επανήλθε ως Cetracore–JetOil, με ελπίδες επανεκκίνησης, έστω σε πολύ μικρότερη κλίμακα. Όμως η Ιστορία είχε άλλη άποψη. Η προσωρινή αναστολή λειτουργίας της Cetracore–JetOil, μετά την επιβολή κυρώσεων της ΕΕ στον πραγματικό δικαιούχο της εταιρείας, Μουρταζά Λακχανί, φέρνει ξανά στο προσκήνιο τον παλιό δεσμό της JetOil με τη Ρωσία – αυτή τη φορά ως κατάρα. Οι δυτικές κυρώσεις για τον πόλεμο στην Ουκρανία δεν χτυπούν απλώς πρόσωπα και οντότητες. Διαλύουν αλυσίδες, επιχειρηματικά σχήματα και ιστορικές συνέχειες δεκαετιών. Και έτσι, σχεδόν 60 χρόνια μετά την ίδρυσή της, η JetOil ζει ένα ακόμη βίαιο φρενάρισμα, σε έναν κόσμο όπου οι γεωπολιτικές αποφάσεις αποδεικνύονται ισχυρότερες από κάθε επιχειρηματικό σχέδιο. Μια ιστορία που ξεκίνησε από την Κρήτη, πέρασε από τη Σοβιετική Ένωση, επιβίωσε πυρκαγιών και κρίσεων – αλλά λύγισε οριστικά στη σκιά του πολέμου και των κυρώσεων.
Τελευταίες Ειδήσεις
- Εσωκομματικός πόλεμος στο ΠΑΣΟΚ: Το πρόσωπο που περιμένει στη γωνία τον Ανδρουλάκη
- Το μεγαλύτερο πακέτο παροχών της θητείας του: Τα 3 οικονομικά μέτρα του Μητσοτάκη στη ΔΕΘ που πιστεύει ότι θα φέρουν στη ΝΔ +3 μονάδες
- Ο γαλάζιος πρώην υπουργός και ο γνωστός δικηγόρος: Τα 2 νέα πρόσωπα για το κόμμα Σαμαρά
