Τι συμβαίνει πραγματικά με το SAFE και γιατί η Κομισιόν έβγαλε «κίτρινη κάρτα» στην ελληνική πρόταση

nikos-dendias

Το θέμα του SAFE συζητήθηκε και στο σημερινό ΚΥΣΕΑ, όπου έγινε σχετική ενημέρωση για το σχέδιο αξιοποίησης του προγράμματος με βάση τον εγκεκριμένο Μακροπρόθεσμο Προγραμματισμό Αμυντικών Εξοπλισμών 2025-2036

Το ζήτημα του SAFE εξελίσσεται τελικά σε κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια τυπική ευρωπαϊκή διαδικασία χρηματοδότησης. Είναι ένα πεδίο όπου η Ελλάδα δείχνει δύο πρόσωπα. Από τη μια μια βεβιασμένη, ανοργάνωτη αρχική προετοιμασία, και από την άλλη μια στρατηγική που επιχειρεί -έστω και καθυστερημένα- να διασφαλίσει ότι η χώρα δεν θα χάσει ούτε ευρώ, αλλά και ότι θα διεκδικήσει περισσότερα από όσα της αναλογούν.

Η αλήθεια είναι πως η πρώτη λίστα που έφυγε για τις Βρυξέλλες ήταν ανομοιογενής, κακοζυγισμένη και χωρίς επαρκή συντονισμό με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Το αποτέλεσμα ήταν μια ευγενική, αλλά ξεκάθαρη «επιστροφή στον αποστολέα» από την Κομισιόν. Οι προτάσεις δεν ταίριαζαν με τη λογική του προγράμματος, το οποίο δίνει βάρος στις κοινές ευρωπαϊκές προμήθειες και όχι σε μια ανεξάρτητη λίστα εθνικών επιθυμιών. Η εικόνα μιας λίστας που άλλαζε μέρα με τη μέρα και περιείχε έργα από 780 εκατ. έως και σχεδόν 3 δισ. ευρώ μόνο καλή εντύπωση δεν δημιούργησε. Παρόλα αυτά, ούτε οι εταίροι μεγαλοποιούν το θέμα. Χαρακτηριστική δε, είναι η τοποθέτηση του εκπροσώπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για θέματα Άμυνας, Τιέρι Ρενιε: «Όταν έχουμε απορίες σχετικά με ένα εθνικό σχέδιο που έχουμε λάβει, όπως συμβαίνει στην περίπτωση της Ελλάδας, απευθυνόμαστε στις εθνικές Αρχές για να ζητήσουμε διευκρινίσεις. Αυτό αποτελεί μια απολύτως φυσιολογική διαδικασία. Κανένα εθνικό σχέδιο δεν έχει απορριφθεί από την Επιτροπή».

Πώς επιχειρεί να «σώσει» την παρτίδα το ΥΠΕΘΑ

Ωστόσο, η ουσία δεν βρίσκεται μόνο σε αυτά τα «λάθη». Βρίσκεται στον τρόπο που το Υπουργείο Άμυνας επιχειρεί τώρα να «γυρίσει το παιχνίδι»: Με μια μεγάλη, προτεραιοποιημένη δεξαμενή έργων αξίας 2,98 δισ. ευρώ, η οποία λειτουργεί ως ασφαλιστική δικλείδα. Αν κάτι δεν εγκριθεί ή καθυστερήσει, αντικαθίσταται άμεσα από επόμενο έργο. Με άλλα λόγια, η Ελλάδα δηλώνει πως δεν θα αφήσει αδιάθετο ούτε ένα ευρώ από τα 787,66 εκατ. που της αναλογούν -και ταυτόχρονα ετοιμάζει υποδομή ώστε να απορροφήσει επιπλέον κονδύλια, αν περισσέψουν από άλλες χώρες.

Αυτό σημαίνει ότι το SAFE δεν είναι σε φάση «διόρθωσης», όπως παρουσιάστηκε. Είναι μια διαπραγμάτευση σε εξέλιξη, στην οποία η Ελλάδα μπαίνει με αδυναμίες αλλά και με ένα σαφές μήνυμα. Ότι θα αξιοποιήσει κάθε διαθέσιμο περιθώριο για να αυξήσει το μερίδιό της. Η ΕΕ ζητά προσαρμογές για διαδικαστικούς λόγους κι από την πλευρά της, η Αθήνα απαντά με έναν μηχανισμό που μειώνει τον κίνδυνο απώλειας πόρων και ενισχύει τις διεκδικήσεις της στον τελικό γύρο. Το τελικό πρόγραμμα SAFE δεν έχει «κλειδώσει». Κι αυτό αφήνει ανοιχτό το πεδίο για μια μάχη όπου η τεχνική προετοιμασία είναι εξίσου σημαντική με τη διπλωματική διαχείριση.

Το αν η Ελλάδα θα φανεί τελικά χωρίς στρατηγική ή θα καταφέρει να μετατρέψει τα λάθη της πρώτης φάσης σε διαπραγματευτικό πλεονέκτημα, θα αποδειχθεί όταν πέσει η αυλαία και οριστικοποιηθεί η κατανομή. Μέχρι τότε, το SAFE παραμένει μια υπόθεση όπου όποιος μείνει στάσιμος, χάνει. Και όποιος παρουσιάσει πειστικό, έτοιμο προς υλοποίηση σχέδιο, κερδίζει παραπάνω από όσα του αναλογούν.

Τελευταίες Ειδήσεις