Η συμφωνία είναι ακόμα μακριά: Οι 3 κόκκινες γραμμές του Ζελένσκι

Η συμφωνία είναι ακόμα μακριά: Οι 3 κόκκινες γραμμές του Ζελένσκι

Η ειρήνη ολοένα και απομακρύνεται

Παρά τις πυκνές διπλωματικές ζυμώσεις και τις ελπίδες για μια πρώτη χαραμάδα ειρήνης, οι διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία παραμένουν ένα περίπλοκο εγχείρημα, με βαθιές αποκλίσεις τόσο στο πεδίο όσο και στα τραπέζια των συνομιλιών. Το CNN φωτίζει εκ των έσω τον σκληρό πυρήνα των διαπραγματευτικών θέσεων, ενώ η συνάντηση Ζελένσκι–Μακρόν στο Παρίσι αποτυπώνει το πολιτικό περιβάλλον μέσα στο οποίο καλείται να κινηθεί το Κίεβο.

Στη Φλόριντα, όπου πραγματοποιήθηκε ένας νέος γύρος επαφών μεταξύ ουκρανικής και αμερικανικής αντιπροσωπείας, το κλίμα περιγράφηκε ως «δύσκολο αλλά εποικοδομητικό». Οι ΗΠΑ παρουσίασαν εκ νέου το σχέδιο των 28 σημείων, ένα πλαίσιο που φιλοδοξεί να αποτελέσει τον σκελετό μιας μελλοντικής συμφωνίας. Παρά τη φαινομενική πρόοδο, οι συνομιλίες ανέδειξαν τρία σημεία που παραμένουν, σύμφωνα με το CNN, σχεδόν αξεπέραστα. Πρόκειται για ζητήματα που το Κίεβο δεν αντιμετωπίζει ως αντιπαραθετικές θέσεις προς διαπραγμάτευση, αλλά ως αδιαπραγμάτευτες προϋποθέσεις επιβίωσης.

Τα «αγκάθια» για να πει το «ναι» το Κίεβο

Το πρώτο και ίσως πιο φορτισμένο θέμα αφορά την ενδεχόμενη αποκήρυξη της προοπτικής ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ. Το αμερικανικό πλαίσιο αφήνει να εννοηθεί πως η εγκατάλειψη αυτής της φιλοδοξίας θα μπορούσε να λειτουργήσει ως γέφυρα προς την αποκλιμάκωση. Ωστόσο, για την ουκρανική ηγεσία η προοπτική αυτή δεν είναι απλώς μια στρατηγική επιλογή, αλλά συνδέεται άμεσα με την ίδια την αίσθηση ασφάλειας του κράτους. Η διακοπή της πορείας προς το ΝΑΤΟ θα σήμαινε, υπό το πρίσμα του Κιέβου, μια μόνιμη γεωπολιτική ευαλωτότητα.

Το δεύτερο «αγκάθι» σχετίζεται με το μέλλον του Ντονμπάς. Το σχέδιο προβλέπει μια μορφή αποστρατιωτικοποίησης και ρωσικής διοίκησης χωρίς την παρουσία στρατευμάτων, επιχειρώντας να ισορροπήσει μεταξύ των μαξιμαλιστικών ρωσικών απαιτήσεων και της ανάγκης της Ουκρανίας να διατηρήσει ένα στοιχειώδες επίπεδο εθνικής κυριαρχίας. Ωστόσο, η ουκρανική πλευρά φοβάται ότι μια τέτοια λύση θα άφηνε την περιοχή σε μια γκρίζα ζώνη άτυπου ελέγχου, που θα μπορούσε ανά πάσα στιγμή να αξιοποιηθεί από τη Μόσχα ως μοχλός πίεσης.

Τρίτο και κρίσιμο ζήτημα είναι η χάραξη της λεγόμενης γραμμής επαφής. Η συζήτηση για το πού θα τοποθετηθεί de facto η διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στις δύο πλευρές κυριάρχησε στις διαπραγματεύσεις. Το σημείο αυτό δεν αφορά μόνο την επικράτεια, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο μια ενδεχόμενη συμφωνία θα εφαρμοστεί στην πράξη: ποια εδάφη θα ελέγχει κάθε πλευρά, ποια στρατιωτική παρουσία θα επιτρέπεται, πώς θα παρακολουθείται η τήρηση των όρων. Το γεγονός ότι δεν βρέθηκε κοινός τόπος σε πέντε ώρες εντατικών συζητήσεων δείχνει τη διάρκεια και τη δυσκολία που θα έχει η διαδικασία.

Τι ζήτησε ο Ζελένσκι από τους εταίρους στη συνάντηση με τον Μακρόν

Την ίδια στιγμή, στο Παρίσι, ο Ζελένσκι έθετε δημόσια το δικό του τρίπτυχο «κόκκινων γραμμών» στη συνάντησή του με τον Εμανουέλ Μακρόν. Για τον ουκρανό πρόεδρο, τα τρία εμπόδια προς την ειρήνη παραμένουν σταθερά: η εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας, η πλήρης κυριαρχία της χώρας και οι ουσιαστικές εγγυήσεις ασφαλείας. Με απλά λόγια: καμία συμφωνία δεν μπορεί να γίνει δεκτή αν δεν διασφαλίζει ότι η Ουκρανία δεν θα βρεθεί ξανά εκτεθειμένη.

Ο Μακρόν, από την πλευρά του, υπενθύμισε δημόσια πως η Γαλλία θα στηρίξει όποια επιλογή κάνει η Ουκρανία σχετικά με τα εδάφη της και χαρακτήρισε τις πρόσφατες ρωσικές επιθέσεις «προσβολή για το διεθνές δίκαιο». Η γαλλική στάση στέλνει ένα μήνυμα: η Δύση πιέζει για λύση, αλλά δεν θέλει να εμφανιστεί ότι επιβάλλει στο Κίεβο παραχωρήσεις που αντιβαίνουν στην ίδια του την ασφάλεια. Στην πραγματικότητα, δύο παράλληλες διαδικασίες εξελίσσονται: η μία τεχνοκρατική, όπου ΗΠΑ και Ουκρανία προσπαθούν να συντάξουν ένα ολοκληρωμένο σχέδιο συμφωνίας και η άλλη πολιτική, όπου το Κίεβο επιχειρεί να διασφαλίσει ότι αυτό το σχέδιο δεν θα απειλήσει τις θεμελιώδεις εγγυήσεις του. Μεταξύ των δύο βρίσκεται ο παράγοντας Ρωσία, που μέχρι στιγμής δεν δείχνει διάθεση ουσιαστικών υποχωρήσεων.

Αν υπάρξει συμφωνία, αυτή θα πρέπει να είναι προϊόν λεπτών ισορροπιών — αρκετά ρεαλιστική για να γίνει αποδεκτή από τη Μόσχα και αρκετά στιβαρή για να προστατεύει την ουκρανική κυριαρχία. Αν όχι, η περιοχή κινδυνεύει να παραμείνει σε μια κατάσταση διαρκούς αστάθειας, όπου η εκεχειρία θα μοιάζει περισσότερο με αναβολή του επόμενου κύκλου συγκρούσεων παρά με πραγματικό τέλος του πολέμου.

Τελευταίες Ειδήσεις