Το θέμα δεν είναι το νερό, αλλά η σωστή διαχείρισή του, καθώς νερό υπάρχει, αλλά η «δουλειά» δεν γίνεται σωστά. Τι λένε οι επιστήμονες για την κατανάλωση του νερού και τους ταμιευτήρες, αλλά και για τα τελευταία μέτρα
Παρά τις πρόσφατες αποφάσεις που έθεσαν την Πάτμο, τη Λέρο, το Μεγανήσι και περιοχές της Αττικής σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης λόγω λειψυδρίας, η εικόνα που μεταφέρεται στο κοινό δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Αυτό υπογραμμίζει ο Παναγιώτης Σαμπατακάκης, Διευθυντής Υδατικών Πόρων & Γεωθερμίας της ΕΑΓΜΕ και διδάκτορας Υδρογεωλογίας του Πανεπιστημίου της Μπολόνια, ο οποίος εξηγεί ότι η χώρα δεν βρίσκεται αντιμέτωπη με υδατικό αδιέξοδο. Όπως σημειώνει, η συζήτηση περί «διψασμένης Ελλάδας» έχει διογκωθεί επικοινωνιακά. «Το ζήτημα δεν είναι η ποσότητα του νερού, αλλά η χρόνια δυσλειτουργία στη διαχείρισή του», αναφέρει. Οι περιοχές που χαρακτηρίστηκαν ως «σε ανάγκη» δεν είναι νησιά που στερεύουν, αλλά δήμοι που εντάχθηκαν σε ένα ειδικό πλαίσιο ώστε να «τρέξουν» γρηγορότερα έργα. «Μια διαδικασία που θα έπρεπε να εφαρμόζεται σταθερά, αντί να ενεργοποιείται όταν η πίεση έχει ήδη φτάσει στο όριο», προσθέτει.
Το πρόβλημα: Νωθρά έργα, λάθος προτεραιότητες
Ο Σαμπατακάκης μιλώντας στο pontiki.gr υπενθυμίζει ότι στην Ελλάδα ακόμη και τα μεγάλα υδροδοτικά έργα χρειάζονται πάνω από μια δεκαετία για να ολοκληρωθούν. Ο Εύηνος—ένα από τα πιο κομβικά έργα της χώρας—παραδόθηκε μετά από περίπου 12 χρόνια, ενώ σε άλλες περιοχές, όπως η Χίος, υπάρχουν έργα που ολοκληρώθηκαν αλλά δεν λειτούργησαν ποτέ. Η εναλλαγή κυβερνήσεων και η απουσία συνέχειας οδηγούν συχνά στη ματαίωση σχεδιασμών που θα μπορούσαν να έχουν αποδώσει ήδη.
Ωστόσο, η ευθύνη δεν είναι μονοσήμαντη. Επιστήμονες που τοποθετούνται εκτός αντικειμένου, τεχνικές υπηρεσίες που δεν επικοινωνούν μεταξύ τους, πολιτικοί που ζητούν γρήγορες λύσεις χωρίς τεκμηρίωση και τοπικοί φορείς που «φουσκώνουν» τα δεδομένα για να διεκδικήσουν χρηματοδότηση: όλα αυτά δημιουργούν ένα θολό τοπίο, όπου η πραγματική εικόνα των υδατικών αναγκών χάνεται.
Η Ελλάδα δεν ξεμένει από νερό
Κατά τον υδρογεωλόγο, η συζήτηση περί επερχόμενης υδροδοτικής κατάρρευσης δεν έχει επιστημονικό έρεισμα. «Το 83% του νερού στην Ελλάδα καταναλώνεται στην άρδευση και λιγότερο από 10% στην ύδρευση», εξηγεί. Αυτό σημαίνει ότι, σε περίπτωση ανάγκης, ακόμη και μια περιορισμένη αξιοποίηση αρδευτικών γεωτρήσεων μπορεί να καλύψει πλήρως τις ανάγκες ύδρευσης, χωρίς να διαταράξει σοβαρά τη γεωργική παραγωγή. Τα υπόγεια υδατικά συστήματα, που παρακολουθούνται σταθερά εδώ και μισό αιώνα, αποτελούν έναν διαχρονικά αξιόπιστο πόρο—ακόμα και σε χρόνια με φτωχές βροχοπτώσεις.
Η λύση: όχι φαραωνικά έργα, αλλά ευέλικτες παρεμβάσεις
Ο διδάκτορας επιμένει ότι λείπει το μοντέλο διαχείρισης και όχι το νερό. Ελλιπής έλεγχος των καταναλώσεων, προβληματικά δίκτυα, απουσία στελεχωμένων υπηρεσιών στην περιφέρεια και έργα που σχεδιάζονται με βάση πολιτικές σκοπιμότητες συνθέτουν ένα σύστημα που παράγει περισσότερα προβλήματα απ’ όσα λύνει.
Αντιπροτείνει μικρά φράγματα και τοπικούς ταμιευτήρες—έργα που ταιριάζουν στη γεωμορφολογία της Ελλάδας και μπορούν να αξιοποιήσουν τις ξαφνικές, έντονες βροχοπτώσεις που χαρακτηρίζουν το νέο κλιματικό καθεστώς. Είναι φθηνότερα, ταχύτερα και αποδίδουν άμεσα, ενώ θα μπορούσαν να έχουν εφαρμοστεί ήδη από τη δεκαετία του ’90.
Κάθε περιοχή, όμως, έχει τις δικές της ανάγκες. Η Μάνη, η Μεσσηνία, η Λακωνία, αλλά και οι νησιωτικοί δήμοι δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται με ενιαίες, τυποποιημένες λύσεις. «Αυτό που απαιτείται είναι πραγματικά δεδομένα, λιγότερη υπερβολή και περισσότερη συνέπεια στην πολιτική», τονίζει.
Συγκρατημένη αισιοδοξία
Παρά τα προβλήματα, ο υδρογεωλόγος θεωρεί ότι η χώρα έχει τα θεμέλια για να τα καταφέρει. «Υπάρχει νερό, υπάρχει τεχνογνωσία, υπάρχουν φυσικές δυνατότητες. Αυτό που λείπει είναι η σταθερή, σοβαρή διαχείριση και η επιλογή έργων που δίνουν πραγματικό αποτέλεσμα».
Πόσο επηρέασε η κακοκαιρία Adel τις ποσότητες του νερού
Κατά τη χθεσινή μέρα συγκεντρώθηκαν περίπου 5.000.000 κυβικά νερού με την κακοκαιρία Adel να φέρνει μεγάλες ποσότητες νερού τόσο στη Δυτική όσο και στη Στερεά Ελλάδα. Σε σχέση με τη χθεσινή μέρα, οι ταμιευτήρες του Εύηνου γέμισαν κατά 3.500.000 περισσότερο, ο Μαραθώνας δέχτηκε σχεδόν 200.000 κυβικά, ο Μόρνος περίπου 3.000.000, ενώ η Υλίκη δεν παρουσίασε άνοδο στην στάθμη της, αλλά αντίθετα μειώθηκε ακόμα περισσότερο. Συνολικά ωστόσο, από τα 365.147.000 κυβικά οι ταμιευτήρες σήμερα είχαν 367.442.000, αντίστοιχα. Όπως γίνεται εύκολα κατανοητό, αν συνεχίσει να βρέχει το επόμενο διάστημα, η κατάσταση θα βελτιωθεί περαιτέρω, ωστόσο, πρέπει να δομηθεί μέσα στην κοινωνία μια περιβαλλοντική συνείδηση και να καταστεί σαφές και στις επόμενες γενιές ότι το νερό δεν θα είναι εκεί για πάντα, αν κατασπαταλάται απερίσκεπτα.
Τελευταίες Ειδήσεις
- ΣΚΑΪ, πρώην σύντροφοι και… θανατική ποινή: Το τριπλό χτύπημα που εξόργισε τον Τσίπρα
- Η τρίτη δύναμη χωρίς κόμμα: Το παράδοξο των 27 που αλλάζουν το παιχνίδι
- Ο δρόμος Μητσοτάκη προς την κάλπη: Τραμπ, ΔΕΘ, Μάρμαρα, εκλογές
