Επαναστατική αλλαγή στην ελληνική Παιδεία: Τέλος υπό προϋποθέσεις τα Θρησκευτικά, ποια είναι η «Ηθική» που τα αντικαθιστά στα σχολεία

Επαναστατική αλλαγή στην ελληνική Παιδεία: Τέλος υπό προϋποθέσεις τα Θρησκευτικά, ποια είναι η «Ηθική» που τα αντικαθιστά στα σχολεία

Νέο μάθημα «Ηθική» από το 2026–2027 για τους μαθητές που απαλλάσσονται από τα Θρησκευτικά - Θα διδάσκεται από την Δ' Δημοτικού μέχρι και την Γ' Λυκείου. Ποιες οι προϋποθέσεις για να ξεκινήσει η διδασκαλία, ποιο το πεδίο της

Από την επόμενη διετία αλλάζει οριστικά το τοπίο στο ωρολόγιο πρόγραμμα της εκπαίδευσης. Όπως ορίζουν δύο πρόσφατες Υπουργικές Αποφάσεις (149205/ΓΔ4 και 149259/ΓΔ4, ΦΕΚ 6259/Β και 6244/Β της 21/11/2025), το μάθημα Ηθική θα διδάσκεται πλέον σε όσους μαθητές Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου επιλέγουν απαλλαγή από τα Θρησκευτικά. Η απόφαση έχει προκαλέσει αντιδράσεις στην εκπαιδευτική κοινότητα και στους γονείς, με τις απόψεις να διίστανται και να ποικίλουν. Στόχος είναι να ενισχυθεί η ηθική διαπαιδαγώγηση των νέων, παρέχοντάς τους τα εργαλεία να διαμορφώσουν υπεύθυνες στάσεις και συμπεριφορές στην κοινωνία.

Το πρόγραμμα σπουδών της Ηθικής σχεδιάστηκε με βάση σύγχρονα κοινωνικά και επιστημονικά δεδομένα και θα εφαρμοστεί στις τέσσερις τελευταίες τάξεις του Δημοτικού, καθώς και σε όλες τις βαθμίδες της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Στόχος είναι η κάλυψη υπαρξιακών, κοινωνικών και αξιακών ζητημάτων που αφορούν κάθε μαθητή, ανεξάρτητα από θρήσκευμα ή ιδεολογικό υπόβαθρο.

Τα Προγράμματα Σπουδών του μαθήματος της Ηθικής αφορούν τους μαθητές οι οποίοι δεν είναι xριστιανοί oρθόδοξοι δηλαδή αλλόθρησκοι, ετερόδοξοι, άθρησκοι, άθεοι, αγνωστικιστές, και μπορούν, εφόσον το επιθυμούν, να απαλλαγούν από την υποχρέωση παρακολούθησης του μαθήματος των Θρησκευτικών, υποβάλλοντας σχετική αίτηση στον διευθυντή της σχολικής μονάδας στην οποία θα αναφέρεται το εξής: «Λόγοι θρησκευτικής συνείδησης δεν επιτρέπουν τη συμμετοχή (μου ή του παιδιού μου) στο μάθημα των Θρησκευτικών».

Το μάθημα αξιοποιεί δύο βασικές πτυχές της ηθικής φιλοσοφίας:

  • Κανονιστική Ηθική, που σχετίζεται με κανόνες, κριτήρια ορθότητας και ρύθμιση της συμπεριφοράς.
  • Μεταηθική, που εξετάζει τη φύση των ηθικών κρίσεων, την έννοια της αντικειμενικότητας και τα οντολογικά τους θεμέλια.

Παρότι η διδασκαλία επικεντρώνεται στην κανονιστική διάσταση, δεν αποκλείονται πιο θεωρητικές, μεταηθικές συζητήσεις όπου είναι παιδαγωγικά χρήσιμες.

Στόχοι για Γυμνάσιο και Λύκειο

Στο Γυμνάσιο, η Ηθική λειτουργεί ως εισαγωγή στη φιλοσοφική σκέψη, με έμφαση στα «ανοικτά» ερωτήματα και στον πρακτικό χαρακτήρα του ηθικού προβληματισμού.

Στο Λύκειο, το μάθημα αποκτά πιο δομημένο και αναλυτικό χαρακτήρα. Οι γενικοί σκοποί περιλαμβάνουν:

  • Κατανόηση βασικών ηθικών θεωριών και ανάπτυξη ικανότητας διαχείρισης ηθικών διλημμάτων.
  • Ενίσχυση της ψυχοκοινωνικής ανάπτυξης και της αυτονομίας της προσωπικότητας.
  • Προβληματισμό γύρω από σύγχρονα κοινωνικά και ατομικά ηθικά ζητήματα.
  • Καλλιέργεια ηθικού γραμματισμού, όχι με δογματικό τρόπο, αλλά μέσω αξιολόγησης διαφορετικών προσεγγίσεων και επιχειρημάτων.

Ειδικότεροι στόχοι του προγράμματος

Οι γενικοί σκοποί του μαθήματος είναι οι μαθητές/τριες:

  • α) Να αποκτήσουν βασικές γνώσεις ηθικών θεωριών που θα τους/ις παρέχουν τα εργαλεία ώστε να είναι σε θέση να αναπτύξουν ηθικό προβληματισμό και να χειρίζονται ηθικά διλήμματα και καταστάσεις.
  • β) Να αναπτυχθούν ψυχοκοινωνικά και να συγκροτήσουν μια αυτόνομη προσωπικότητα, η οποία θα εμφορείται από ηθικές αρχές και αξίες.
  • γ) Να προβληματιστούν για σύγχρονα ηθικά προβλήματα που αφορούν το άτομο, αλλά και την κοινωνία.
  • δ) Να ενισχυθεί ο ηθικός γραμματισμός, όχι για να μάθουν δογματικά τι έχει οριστεί εκ των προτέρων ως σωστό και λάθος από κάποια αυθεντία, ιδεολογία ή θεωρία, αλλά για να μπορούν να αξιολογούν εναλλακτικές προσεγγίσεις και να κρίνουν επιχειρήματα και θέσεις, ώστε να εκτιμούν τη συνθετότητα των ηθικών ζητημάτων και να φτάνουν σε έναν πιο επεξεργασμένο προβληματισμό για το τι είναι το ηθικά ορθό.

Τελευταίες Ειδήσεις