Tι αλλάζει σε χρέη, συζύγους και διαθήκες και πώς θα μοιράζονται οι περιουσίες
Σε μια από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις των τελευταίων δεκαετιών, το νέο κληρονομικό πλαίσιο ανατρέπει παγιωμένες πρακτικές σχεδόν ενός αιώνα, που ανάγκαζαν κληρονόμους να μπαίνουν σε έναν γραφειοκρατικό κυκεώνα που πολλές φορές τους αποθάρρυνε από το να ασχοληθούν με τις διαθήκες και τις κληρονομιές. Η κυβέρνηση προχωρά σε εκσυγχρονισμό του δικαίου των διαθηκών και των κληρονομιών, εισάγοντας νέους θεσμούς, ψηφιακές διαδικασίες και σημαντικές δικλείδες προστασίας τόσο για τους κληρονόμους όσο και για τον διαθέτη. Οι αλλαγές αγγίζουν από την αποποίηση λόγω χρεών μέχρι τη δημοσίευση των διαθηκών και τις δυνατότητες που έχει πλέον κάποιος να ρυθμίσει την περιουσία του όσο βρίσκεται εν ζωή. Ακολουθούν τα επτά βασικά σημεία που αναδιαμορφώνουν πλήρως το τοπίο.
1. Τέλος στην αποποίηση λόγω χρεών
Μεγάλη τομή αποτελεί η κατάργηση της ανάγκης αποποίησης για να προστατευθούν οι κληρονόμοι από τυχόν οφειλές του θανόντος. Πλέον, τα χρέη θα καλύπτονται μόνο από το ύψος της κληρονομούμενης περιουσίας και δεν θα «κυνηγούν» την προσωπική περιουσία των κληρονόμων. Η πρακτική της μαζικής αποποίησης, που τα τελευταία χρόνια είχε πάρει εκρηκτικές διαστάσεις, ουσιαστικά παύει να υφίσταται.
2. Θεσμοθέτηση της Κληρονομικής Σύμβασης
Για πρώτη φορά εισάγεται η δυνατότητα ο διαθέτης να ρυθμίσει εν ζωή —με συμβολαιογραφική πράξη— το πώς θα μοιραστεί η περιουσία του. Η κληρονομική σύμβαση επιτρέπει:
- προδιανομή της περιουσίας,
- ρυθμίσεις για ειδικές κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων (π.χ. άυλα δικαιώματα),
- συμψηφισμό με παλαιότερες γονικές παροχές,
- νομικά δεσμευτικές συμφωνίες με μελλοντικούς κληρονόμους.
Πρόκειται για έναν θεσμό που φέρνει τη χώρα σε ευρωπαϊκά πρότυπα και δίνει μεγαλύτερη ελευθερία στον πολίτη.
3. Αυξημένο μερίδιο για τον επιζώντα σύζυγο
Αναβαθμίζεται η θέση του/της συζύγου στη νόμιμη μοίρα. Το ποσοστό του αυξάνεται στο 33,3% (από 25%), ενισχύοντας την προστασία του επιζώντος μέλους του ζευγαριού. Το υπόλοιπο 66,7% αποδίδεται στα τέκνα.
4. Ηλεκτρονικό σύστημα διαθηκών – τέλος στις καθυστερήσεις
Οι μακρόσυρτες δικαστικές διαδικασίες αποτελούν παρελθόν. Η δημοσίευση της διαθήκης θα γίνεται πλέον ηλεκτρονικά από τους συμβολαιογράφους, μέσω ειδικής πλατφόρμας. Ο χρόνος αναμονής, που σήμερα μπορεί να φτάσει έως και δύο χρόνια, περιορίζεται σε λίγες ημέρες. Παράλληλα, μειώνεται σημαντικά ο κίνδυνος παράτυπων παρεμβάσεων ή «εξαφανισμένων» διαθηκών.
5. Αυστηρότερες προϋποθέσεις για ιδιόγραφες διαθήκες
Οι ιδιόχειρες διαθήκες παραμένουν νόμιμες, αλλά μπαίνουν αυστηροί κανόνες:
- απαιτείται ενισχυμένος έλεγχος γνησιότητας,
- αυξάνονται οι δικλείδες για την αποφυγή πλαστογραφιών,
- τίθενται περιορισμοί για ευάλωτες κατηγορίες (π.χ. δεν επιτρέπονται διαθήκες υπέρ εργαζομένων σε γηροκομείο όπου διέμενε ο διαθέτης),
- καθορίζεται χρονικό όριο για το πότε μια ιδιόγραφη διαθήκη μπορεί να γίνει δεκτή χωρίς δικαστική επικύρωση.
Το πλαίσιο στοχεύει να προστατεύσει κυρίως ηλικιωμένους και οικογένειες από φαινόμενα εκμετάλλευσης.
6. Νέοι κανόνες για μάρτυρες και εκτελεστές διαθηκών
Στις δημόσιες και μυστικές διαθήκες θα απαιτείται υποχρεωτικά η παρουσία δύο μαρτύρων και συμβολαιογράφου. Παράλληλα, θεσμοθετείται με σαφήνεια η δυνατότητα ορισμού «εκτελεστή» της διαθήκης, ο οποίος θα έχει καθαρά διαχειριστικό ρόλο μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας. Στόχος είναι περισσότερη διαφάνεια και λιγότερες ενδοοικογενειακές συγκρούσεις.
7. Αποκλεισμός κληρονόμων για σοβαρά αδικήματα
Διευρύνεται η έννοια της κληρονομικής αναξιότητας. Πρόσωπα που έχουν καταδικαστεί για σοβαρά εγκλήματα εις βάρος του διαθέτη (π.χ. κατά της ζωής, της υγείας ή της γενετήσιας ελευθερίας του) αποκλείονται αυτομάτως από την κληρονομιά. Η ρύθμιση θωρακίζει νομικά όσους έχουν υποστεί κακοποίηση ή βία από μέλη της οικογένειάς τους.
Με τις νέες διατάξεις, το κληρονομικό δίκαιο εκσυγχρονίζεται σε βάθος. Οι διαδικασίες γίνονται ταχύτερες, ο διαθέτης αποκτά περισσότερη ελευθερία, ενώ οι κληρονόμοι προστατεύονται αποτελεσματικότερα. Πρόκειται για μια δέσμη αλλαγών που αναμένεται να αλλάξει την καθημερινότητα χιλιάδων οικογενειών και να βάλει τέλος σε παθογένειες δεκαετιών.
Τελευταίες Ειδήσεις
- Καμία φασαρία μέχρι τις εκλογές: Φρένο σε προανακριτικές και εξεταστικές
- «Διαβολοβδομάδα» για Σκέρτσο: Τον κάνουν σάκο του μποξ για να μην ακουμπήσουν τον Κυριάκο
- Όλοι κοιτούν προς Τσίπρα
