Από τη φτώχεια και τα χρέη στην κατασκοπεία για λογαριασμό της Ρωσίας. Πώς νεαροί Ουκρανοί παρασύρονται σε επικίνδυνες αποστολές.
Η Ολένα, 19 ετών, και ο Μποχντάν, 22, συναντιούνται για πρώτη φορά μετά από έναν μήνα σε μια αίθουσα γεμάτη ένταση, δεμένοι με χειροπέδες και υπό την αυστηρή παρακολούθηση των πάνοπλων πρακτόρων της SBU. Και οι δύο κρατούνται σε προφυλακιστικό κέντρο, αναμένοντας τη δίκη τους για κατηγορίες εσχάτης προδοσίας.
Η νεαρή Ολένα με τα ξανθά, παιδικά χαρακτηριστικά και ο γυμνασμένος Μποχντάν ομολόγησαν ότι συνεργάστηκαν με τη Ρωσία, ελπίζοντας σε ποινή 15 ετών αντί ισόβιας. Τα επώνυμά τους παραμένουν κρυφά.
Σύμφωνα με τις Αρχές, το ζευγάρι χρησιμοποίησε κρυφές κάμερες για να παρακολουθεί παραδόσεις δυτικών όπλων και ένα αστυνομικό τμήμα, ενώ συγκέντρωνε πληροφορίες για θέσεις αντιαεροπορικών συστημάτων γύρω από το Κίεβο και στην περιφέρεια Τσερνίχιβ, προς όφελος της Ρωσίας. Η SBU τους συνέλαβε προσωπικά.
Το Politico σημειώνει πως «δεν είναι οι μόνοι». Από τον Φεβρουάριο του 2022, η SBU έχει διερευνήσει πάνω από 24.000 υποθέσεις που αφορούν εγκλήματα κατά της εθνικής ασφάλειας, εκ των οποίων πάνω από 4.100 σχετίζονται με προδοσία. Περισσότερες από 2.300 υποθέσεις έχουν ήδη φτάσει στη Δικαιοσύνη, σύμφωνα με την υπηρεσία Τύπου της SBU.
Από την ανάγκη στο έγκλημα
«Όλα ξεκίνησαν όταν είδαμε μια αγγελία σε κανάλι του Telegram με τίτλο Jobs in Kyiv. Υποσχόταν εύκολο χρήμα. Το δοκιμάσαμε επειδή είχαμε ανάγκη από λίγα επιπλέον χρήματα, όπως πολλοί στην Ουκρανία σήμερα», λέει η Ολένα.
Ο Μποχντάν προσθέτει: «Θέλαμε να ζούμε μαζί, αλλά τα χρέη μας πίεζαν. Δουλεύαμε συνέχεια και τσακωνόμασταν γιατί τα χρήματα δεν έφταναν». Οι πρώτες τους αποστολές ήταν σχετικά ακίνδυνες: να παρατηρούν σούπερ μάρκετ, να φωτογραφίζουν ράφια και τιμές και να σημειώνουν ωράρια. Σιγά σιγά οι εντολές έγιναν πιο επικίνδυνες: τοποθέτησαν κάμερες κοντά σε αστυνομικό τμήμα και σε σιδηροδρομική γραμμή που χρησιμοποιείται για μεταφορά όπλων. Στην τελευταία τους αποστολή εντόπισαν θέσεις αντιαεροπορικών γύρω από το Κίεβο.
Ο Μποχντάν παραδέχεται ότι γρήγορα κατάλαβε για ποιον εργάζονταν, αλλά «προσπαθούσε να το βλέπει θετικά». Η Ολένα περιγράφει τον φόβο τους: «Δεν σε αφήνουν να φύγεις τόσο εύκολα». Σύμφωνα με την SBU, η Ρωσία πληρώνει τους στρατολογημένους ανάλογα με τη δυσκολία της αποστολής, από απλές φωτογραφίσεις μέχρι εμπρησμούς ή επιθέσεις σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
Οικονομικά κίνητρα
Τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη της σύγκρουσης, τα κίνητρα των συνεργατών είναι κυρίως οικονομικά. Η Ρωσία στοχεύει φτωχούς και απελπισμένους Ουκρανούς, σύμφωνα με στελέχη της SBU. Η Ολένα εργαζόταν σε ταχυφαγείο με χαμηλό μισθό και εξαντλητικά ωράρια, ενώ ο Μποχντάν έκανε περιστασιακές δουλειές. Οι αμοιβές ήταν μικρές: 400–3.000 γρίβνες (8–62 ευρώ) ανά αποστολή, χωρίς εγγυημένη πληρωμή.
Το σχέδιο του Κρεμλίνου
Η SBU αναφέρει ότι η Ρωσία επενδύει μεγάλα ποσά για να αποσταθεροποιήσει την Ουκρανία από μέσα. Από το 2022, το Κρατικό Γραφείο Ερευνών έχει καταγράψει περίπου 1.500 υποθέσεις προδοσίας που αφορούν δημόσιους υπαλλήλους, δικαστικούς, στρατιωτικούς και αστυνομικούς.
Σε περιοχές υπό ρωσική κατοχή, η ανάγκη επιβίωσης μπορεί να φέρει τους ανθρώπους σε σύγκρουση με τον νόμο. «Πολλοί από τους κατηγορούμενους για συνεργασία είναι απλώς άνθρωποι που προσπαθούν να επιβιώσουν», λέει η Χάνα Ρασσαμαχίνα, επικεφαλής του τμήματος Πολέμου και Δικαιοσύνης της ΜΚΟ Media Initiative for Human Rights.
Οι πιο γνωστοί κατηγορούμενοι μπορούν να πληρώσουν ακριβούς δικηγόρους, κάτι που δεν ισχύει για την Ολένα και τον Μποχντάν. «Ένας καλός δικηγόρος μπορεί πολλές φορές να καταρρίψει τις κατηγορίες, αλλά πολλοί δεν έχουν τη δυνατότητα να τον πληρώσουν. Τα δικαστήρια συχνά αποδέχονται πλήρως το κατηγορητήριο», εξηγεί η Ρασσαμαχίνα, προσθέτοντας ότι πολλοί προτιμούν συμφωνίες για μειωμένες ποινές.
Η Ολένα και ο Μποχντάν έχουν αποδεχτεί ότι δεν θα ξαναδούν ο ένας τον άλλο για τουλάχιστον 15 χρόνια, ελπίζοντας να ξανασυναντηθούν μετά την έκτιση της ποινής τους. Όταν ρωτήθηκε για την πιθανότητα πρόωρης αποφυλάκισης μέσω στρατολόγησης στον ουκρανικό στρατό, ο Μποχντάν απάντησε: «Μίλησα με κάποιους κρατούμενους… Δεν επιστρέφουν από εκεί. Και δεν θέλω να χάσω τη ζωή μου άδικα».
Τελευταίες Ειδήσεις
- «Για να το συνδέσω με την Ιθάκη»: Το επικό σκίτσο του Πετρουλάκη για το νέο κόμμα Τσίπρα, για το οποίο μιλούν όλοι σήμερα
- Τα Μερομήνια προβλέπουν «σκληρό» καλοκαίρι: Ποιος θα είναι ο πιο δύσκολος μήνας
- Τεκτονικές αλλαγές σε νέα δημοσκόπηση: Τα 2 κόμματα που εξαφάνισε ο Τσίπρας με το καλημέρα
