Η δημόσια Υγεία δεν απειλείται μόνο από ιούς και λοιμώξεις, αλλά κι από την παραπληροφόρηση που ειδικά τα χρόνια του κορωνοϊού έλαβε ανεξέλεγκτες διαστάσεις και το διαδίκτυο κατακλυζόταν από fake news και συνωμοσιολογίες «ψεκασμένων»
Εδώ και περίπου μια δεκαετία, όσο δηλαδή ο άνθρωπος άρχισε να «γκουγκλάρει» και να αναζητά γιατροσόφια, απαντήσεις και δεκανίκια στο διαδίκτυο, η επιστημονική κοινότητα, έχει να αντιμετωπίσει εκτός από όλα τα άλλα, την καχυποψία και την παραπληροφόρηση. Ειδικά στην περίοδο του COVID-19 η κατάσταση εκτραχύνθηκε εντελώς. Ακούσαμε μέχρι και τον Αμερικανό πρόεδρο να προτρέπει τους πολίτες να πιουν χλωρίνη για να «σκοτώσουν» τον κορωνοϊό. Την ίδια αντιμετώπιση είχαν και τα εμβόλια του κορωνοϊού, στα οποία οι συνωμοσιολόγοι και οι «ψεκασμένοι» έχουν χρεώσει από θανάτους μέχρι και τσιπάκια στους οργανισμούς των εμβολιασμένων…
Το φαινόμενο είναι παγκόσμιο και χρίζει πρωτίστως σωστής κι έγκυρης ενημέρωσης, αλλά και στην Ελλάδα, δεν πάμε πίσω… Γι αυτό λοιπόν, ο ΕΟΔΥ αποκτά ένα νέο «εργαλείο» για την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης στον τομέα της υγείας, με τη δημιουργία ειδικού «Γραφείου Εντοπισμού και Αντιμετώπισης fake news». Η κίνηση εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική ενίσχυσης της δημόσιας εμπιστοσύνης και αναβάθμισης της ενημέρωσης των πολιτών. Όπως εξηγεί ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ, καθηγητής Χρήστος Χατζηχριστοδούλου, η νέα δομή θα εστιάσει αρχικά στα εμβόλια. Η εμπειρία της πανδημίας έδειξε ότι οι ψευδείς ειδήσεις για τον covid οδήγησαν σε σύγχυση, φόβο και συχνά απομάκρυναν πολίτες από αναγκαίες προληπτικές πράξεις.
Ο κ. Χατζηχριστοδούλου αναφέρει ότι η παραπληροφόρηση έχει πλέον «ανοίξει μέτωπα» και σε άλλα ζητήματα, από τη χλωρίωση του νερού μέχρι την παστερίωση του γάλακτος, ενώ το τελευταίο διάστημα εμφανίζονται μελέτες που παρερμηνεύονται σκόπιμα και συνδέουν εμβόλια με σοβαρές ασθένειες. «Δεν έχουν καμία επιστημονική βάση», επισημαίνει, τονίζοντας ότι εκεί θα δοθεί η πρώτη και πιο συστηματική προσπάθεια αποδόμησης.
Πώς θα λειτουργεί το γραφείο
Η διαδικασία ελέγχου των ψευδών ειδήσεων θα βασίζεται σε τρεις βαθμίδες επικινδυνότητας, με την ταξινόμηση να εξαρτάται από την απήχηση και την αξιοπιστία της πηγής. Το μοντέλο ακολουθεί τα βήματα του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC), με το οποίο ο ΕΟΔΥ ήδη συνεργάζεται. Η ομάδα που θα στελεχώσει το νέο γραφείο βρίσκεται στο στάδιο συγκρότησης. Θα απαρτίζεται από ειδικούς δημόσιας υγείας και επαγγελματίες επικοινωνίας, οι οποίοι θα αξιοποιούν και ένα νέο ψηφιακό σύστημα εντοπισμού ψευδών ισχυρισμών, βασισμένο σε τεχνητή νοημοσύνη. Επιπλέον, θα υπάρχει πρόσβαση σε έτοιμες και τεκμηριωμένες απαντήσεις από ευρωπαϊκούς οργανισμούς όπως το ECDC και ο ΕΜΑ.
Στο ενημερωτικό δελτίο που θα κυκλοφορεί κάθε εβδομάδα –με πρώτη έκδοση τον προσεχή Δεκέμβριο– δεν θα προβάλλονται αναλυτικά οι ψευδείς ειδήσεις, ώστε να μη διαιωνίζεται το περιεχόμενό τους. Θα αναφέρεται μόνο ο τίτλος και η πηγή, ενώ θα παρουσιάζονται ξεκάθαρα τα πραγματικά δεδομένα.
Η εκπαίδευση των μαθητών στο προσκήνιο
Εξίσου κρίσιμο μέρος της προσπάθειας είναι η ενίσχυση της «υγειονομικής εγγραμματοσύνης» των νέων. Ο ΕΟΔΥ, σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας, το ΕΚΠΑ και το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, σχεδιάζει τη δημιουργία εκπαιδευτικού υλικού που θα βοηθήσει τους μαθητές να αναγνωρίζουν αξιόπιστες πηγές και να κατανοούν βασικές έννοιες υγείας. Τα πρώτα πιλοτικά προγράμματα θα εφαρμοστούν σε σχολεία της Αθήνας και της Λάρισας, με προοπτική επέκτασης σε όλη τη χώρα. Ένα μέρος του υλικού αναμένεται να έχει και διαδραστικό χαρακτήρα – ακόμη και με τη μορφή παιχνιδιού – ώστε οι μαθητές να εκπαιδεύονται με πιο προσιτό τρόπο.
«Κλειδί η ορθή χρήση πληροφορίας»
Ο κ. Χατζηχριστοδούλου υπογραμμίζει ότι η κακή ή λανθασμένη χρήση της πληροφορίας μπορεί να γίνει εμπόδιο και στην ίδια τη θεραπεία ασθενειών. «Πολλοί ασθενείς καθυστερούν να ξεκινήσουν θεραπεία γιατί βρίσκουν στο διαδίκτυο κάτι που τους δίνει ψεύτικη ελπίδα», αναφέρει. Αυτό, τονίζει, μπορεί να επηρεάσει σοβαρά ακόμη και την υγεία τους. Συνοψίζοντας, σημειώνει ότι η εποχή της άμεσης και μαζικής πληροφορίας απαιτεί από όλους –πολίτες, γιατρούς και φορείς– όχι μόνο πρόσβαση σε δεδομένα, αλλά και κριτική σκέψη. «Αυτό είναι που πρέπει να διδάξουμε στους νέους επιστήμονες», επισημαίνει.
Τελευταίες Ειδήσεις
- ΣΚΑΪ, πρώην σύντροφοι και… θανατική ποινή: Το τριπλό χτύπημα που εξόργισε τον Τσίπρα
- Η τρίτη δύναμη χωρίς κόμμα: Το παράδοξο των 27 που αλλάζουν το παιχνίδι
- Ο δρόμος Μητσοτάκη προς την κάλπη: Τραμπ, ΔΕΘ, Μάρμαρα, εκλογές
