Κατάρρευση εμπιστοσύνης: Οι Δημοκρατίες της Δύσης στην πιο επικίνδυνη στροφή τους

dimoskopisi-ekloges

Μια νέα διεθνής έρευνα αποκαλύπτει ότι οι πολίτες στις μεγαλύτερες δυτικές δημοκρατίες φοβούνται πως το πολιτικό τους σύστημα μπαίνει σε ζώνη επικινδυνότητας.

Μια νέα διεθνής έρευνα δείχνει ότι οι πολίτες στις δυτικές δημοκρατίες αισθάνονται ότι το πολιτικό τους σύστημα βρίσκεται υπό πίεση, με βασικές απειλές την άνοδο των ακραίων κομμάτων, την εξάπλωση ψευδών ειδήσεων και τα κρούσματα διαφθοράς, τα οποία εκτιμούν ότι μπορούν να αλλοιώσουν τις εκλογικές διαδικασίες.

Η δημοσκόπηση της Ipsos, που πραγματοποιήθηκε σε σχεδόν 10.000 ψηφοφόρους από εννέα χώρες, επτά της ΕΕ, καθώς και στο Ηνωμένο Βασίλειο και τις ΗΠΑ  καταγράφει ότι περίπου οι μισοί συμμετέχοντες είναι δυσαρεστημένοι με την παρούσα λειτουργία της δημοκρατίας στις χώρες τους.

Η Σουηδία αποτελεί τη μοναδική περίπτωση όπου η πλειοψηφία των πολιτών δηλώνει ότι το δημοκρατικό σύστημα αποδίδει ικανοποιητικά. Στις υπόλοιπες χώρες, η ανησυχία για τη μελλοντική σταθερότητα των θεσμών είναι έντονη, σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποιεί το Politico.

«Το αίσθημα ότι οι πολίτες δεν εκπροσωπούνται επαρκώς είναι ιδιαίτερα ισχυρό. Πολύς κόσμος θεωρεί ότι οι εθνικές κυβερνήσεις δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες του», εξηγεί στο Politico ο Gideon Skinner, επικεφαλής πολιτικών ερευνών της Ipsos στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ο ίδιος υπογραμμίζει ότι η παραπληροφόρηση, ο εξτρεμισμός και το έλλειμμα λογοδοσίας των πολιτικών προσώπων αποτελούν καίριους παράγοντες που εντείνουν τη δυσπιστία, ενώ σε πολλές χώρες υπάρχει σαφές αίτημα για ριζικές μεταρρυθμίσεις.

Η δημοσκόπηση δημοσιεύεται σε μια περίοδο γενικευμένων προειδοποιήσεων για την κατάσταση της δημοκρατίας στη Δύση. Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση για το G20, η διεύρυνση των οικονομικών ανισοτήτων διεθνώς ενισχύει την απήχηση των ακραίων πολιτικών δυνάμεων, υπονομεύει την ποιότητα του δημόσιου διαλόγου και δημιουργεί πρόσφορο έδαφος για αυταρχικές προσεγγίσεις.

Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε αυτή την εβδομάδα ένα νέο πακέτο για την ενίσχυση της δημοκρατίας στην ΕΕ. Ωστόσο, η πρόταση για την αντιμετώπιση της ξένης χειραγώγησης των ευρωπαϊκών εκλογών έχει δεχθεί έντονη κριτική, καθώς η εφαρμογή της παραμένει προαιρετική για τα κράτη-μέλη.

Την ίδια στιγμή, ευρωπαϊκές υπηρεσίες ασφαλείας έχουν εντοπίσει επανειλημμένες απόπειρες ρωσικής επιρροής στις εκλογές πολλών χωρών το τελευταίο έτος, από τη Γερμανία έως τη Ρουμανία.

Η έρευνα της Ipsos πραγματοποιήθηκε μεταξύ 12 και 29 Σεπτεμβρίου με δείγμα άνω των 9.800 ψηφοφόρων σε Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, ΗΠΑ, Ισπανία, Ιταλία, Σουηδία, Κροατία, Κάτω Χώρες και Πολωνία. Σε μέσο όρο, το 45% των συμμετεχόντων δηλώνει ότι η δημοκρατία δεν λειτουργεί ικανοποιητικά.

Οι πολίτες που τοποθετούνται στα δύο άκρα του πολιτικού φάσματος ήταν εκείνοι που εξέφρασαν τη μεγαλύτερη απογοήτευση. Σε Γαλλία και Κάτω Χώρες μάλιστα, η γενικευμένη πολιτική αστάθεια του τελευταίου χρόνου φαίνεται να έχει εντείνει το αίσθημα δυσαρέσκειας: η Γαλλία αντιμετωπίζει συνεχή κυβερνητική αστάθεια λόγω της κρίσης στον προϋπολογισμό, ενώ στην Ολλανδία η κατάρρευση του κυβερνητικού συνασπισμού οδήγησε σε πρόωρες εκλογές τον Οκτώβριο.

Κανένα από τα εννέα κράτη της έρευνας δεν εμφανίζει πλειοψηφία πολιτών που θεωρούν ότι εκπροσωπούνται αποτελεσματικά από την κυβέρνησή τους. Στην Κροατία και το Ηνωμένο Βασίλειο, μόλις το 23% δηλώνει ότι οι αρχές αντανακλούν τις απόψεις του.

Με εξαίρεση την Πολωνία, όπου η αυξημένη συμμετοχή στις πρόσφατες προεδρικές εκλογές φαίνεται να έχει βελτιώσει τις αντιλήψεις για τη δημοκρατία, οι περισσότερες χώρες καταγράφουν ευρέως διαδεδομένη αίσθηση επιδείνωσης μέσα στην τελευταία πενταετία. Στις ΗΠΑ, το 61% θεωρεί ότι η δημοκρατία βρίσκεται σε χειρότερη κατάσταση σε σχέση με το 2020.

Οι πολίτες σε Γαλλία (86%) και Ισπανία (80%) ανήκουν στους πιο ανήσυχους για το πώς θα εξελιχθούν τα δημοκρατικά τους συστήματα την επόμενη πενταετία. Στους κορυφαίους κινδύνους που αναγνωρίζουν περιλαμβάνονται: διαφθορά, παραπληροφόρηση, ανεπαρκής λογοδοσία πολιτικών και ενίσχυση του εξτρεμισμού.

Παρά την εντεινόμενη δυσπιστία, η πλειοψηφία εξακολουθεί να στηρίζει τις δημοκρατικές αρχές. Ωστόσο, στην Κροατία περισσότεροι από τους μισούς συμμετέχοντες (51%) θεωρούν ότι η δημοκρατία έχει αξία μόνο όταν συνοδεύεται από αξιοπρεπές βιοτικό επίπεδο.

Τέλος, η Ipsos καταγράφει σημαντική υποστήριξη σε μέτρα ενίσχυσης της δημοκρατίας: αυστηρότερο πλαίσιο κατά της διαφθοράς, προστασία της ανεξαρτησίας των δικαστηρίων, ενίσχυση της πολιτικής εκπαίδευσης στα σχολεία και αυστηρότεροι κανονισμοί για την αντιμετώπιση ψευδών ειδήσεων και λόγου μίσους στις ψηφιακές πλατφόρμες.

Τελευταίες Ειδήσεις