Εδώ και τέσσερα χρόνια, οι τιμές έχουν πάρει την ανιούσα και δεν υπάρχει καμία μείωση, προκαλώντας ασφυξία στα νοικοκυριά, που παίρνουν όλο και μικρότερες ποσότητες ή καθόλου κρέας (+38,3%), γαλακτοκομικά (+32,5%), λάδι (+23,8%).
Με την ακρίβεια να παραμένει αγκάθι για νοικοκυριά και κυβέρνηση, οι φετινές γιορτές φαίνεται πως θα κοστίσουν ακριβά στα τραπέζια των Χριστουγέννων. Οι τιμές σε βασικά είδη όπως το μοσχάρι, τα γαλακτοκομικά και το ελαιόλαδο δείχνουν να «κλειδώνουν» σε υψηλά επίπεδα, παρά τις ελπίδες για αποκλιμάκωση. Οι τιμές στο μοσχαρίσιο κρέας κινούνται ανοδικά εδώ και μήνες, ενώ το ίδιο ισχύει και για τα αιγοπρόβατα λόγω της ευλογιάς. Όπως εξηγεί ο Γιώργος Κεφαλάς, Αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας Κεντρικής Μακεδονίας, «η ζήτηση για ποιοτικά τρόφιμα αυξάνεται, χωρίς η παραγωγή να μπορεί να ακολουθήσει». Οι συνεχείς κρίσεις στην κτηνοτροφία, η γήρανση του πληθυσμού και η έλλειψη νέων παραγωγών έχουν οδηγήσει σε δραματική μείωση της εγχώριας παραγωγής. Σήμερα καλύπτουμε μόλις το 9% της κατανάλωσης μοσχαρίσιου κρέατος, έναντι 80% τη δεκαετία του ’80.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, 9 στις 10 μπριζόλες που καταναλώνουμε προέρχονται από το εξωτερικό, κυρίως από Γαλλία, Γερμανία και Ισπανία. Η μέση τιμή για τα δημοφιλέστερα τεμάχια (κιλότο, λαιμός, ποντίκι) φτάνει πλέον τα 18,5 ευρώ/κιλό, ενώ ο μοσχαρίσιος κιμάς κινείται στα 15-16 ευρώ. Ο κ. Κεφαλάς αποδίδει μέρος της αύξησης και στην ευρωπαϊκή «πράσινη μετάβαση» (Farm to Fork), η οποία, όπως λέει, «πρόσθεσε δυσβάσταχτα κόστη και γραφειοκρατία στους αγρότες». Εκτιμά πάντως ότι ως τα Χριστούγεννα οι τιμές θα παραμείνουν στα σημερινά επίπεδα, με μικρές μόνο διακυμάνσεις.
Ελλείψεις και ανατιμήσεις σε φέτα και γιαούρτι
Η ευλογιά στα αιγοπρόβατα έχει προκαλέσει μεγάλες απώλειες – περίπου 400.000 ζώα έχουν θανατωθεί, εκ των οποίων τα μισά παρήγαγαν γάλα. Αυτό μεταφράζεται σε έλλειμμα 70.000 τόνων πρόβειου γάλακτος, που επηρεάζει άμεσα τη φέτα και το πρόβειο γιαούρτι. Η παραγωγή φέτας αναμένεται να μειωθεί κατά 20.000 τόνους, περιορίζοντας τόσο τις εξαγωγές όσο και την εγχώρια διάθεση. Οι αυξήσεις είναι ήδη ορατές. Η φέτα αναμένεται να ακριβύνει κατά περίπου 1 ευρώ/κιλό στα ψυγεία, με τις επώνυμες συσκευασίες να φτάνουν έως τα 14,5 ευρώ. Στο πρόβειο γιαούρτι, η τιμή αναμένεται να ανέβει κατά 0,06 ευρώ ανά κεσεδάκι, οδηγώντας το στα 1,55–1,57 ευρώ για τα 200 γραμμάρια. Αν και οι τιμές του πρόβειου γάλακτος θεωρούνται «ικανοποιητικές» για τους κτηνοτρόφους (περίπου 1,60 ευρώ/κιλό), το χαμένο ζωικό κεφάλαιο και οι καθυστερήσεις στις αποζημιώσεις δημιουργούν σοβαρά προβλήματα βιωσιμότητας. Οι ενώσεις παραγωγών ζητούν κρατική στήριξη και αποφυγή νέου κύματος ανατιμήσεων που θα πλήξει το ήδη πιεσμένο οικογενειακό εισόδημα.
Το παράδοξο με το ελαιόλαδο
Παρά τις μειωμένες φετινές σοδειές λόγω ξηρασίας και δάκου, οι τιμές παραγωγού δεν έχουν εκτοξευθεί όπως πέρυσι. Στη Μεσσηνία και σε άλλες περιοχές η παραγωγή είναι χαμηλότερη, αλλά η αγορά φαίνεται να εξισορροπεί. Σήμερα, το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο πωλείται στα 7–8,5 ευρώ/λίτρο, χαμηλότερα από τα 13–14 ευρώ του 2024, ενώ οι παραγωγοί εισπράττουν 4–5 ευρώ/κιλό. Όπως δηλώνει ο πρόεδρος της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Ελαιολάδου, Μανώλης Γιαννούλης, «το σημερινό επίπεδο τιμών επιτρέπει και στους παραγωγούς και στους καταναλωτές να είναι συγκρατημένα χαμογελαστοί». Η σταθεροποίηση οφείλεται στη βελτίωση της παραγωγής στις υπόλοιπες μεσογειακές χώρες και στην αυξημένη διάθεση από Τυνησία και Τουρκία.
Πανευρωπαϊκός συναγερμός, «λουκέτο» στην Ισπανία
Η κρίση δεν περιορίζεται στην Ελλάδα. Στην Ισπανία, η κυβέρνηση επέβαλε καθολικό λοκντάουν στην πτηνοτροφία από τις 13 Νοεμβρίου, λόγω του αυξημένου κινδύνου εξάπλωσης της γρίπης των πτηνών. Το μέτρο καλύπτει όλες τις εκμεταλλεύσεις –από τις βιομηχανικές μονάδες έως τα μικρά αγροκτήματα– και προβλέπει ότι τα πτηνά θα διατηρούνται σε εσωτερικούς χώρους. Στόχος είναι να αποτραπεί η διάδοση του ιού H5N1, που έχει οδηγήσει ήδη στη θανάτωση 2,5 εκατομμυρίων πτηνών στην Ευρώπη. Οι ισπανικές αρχές διαβεβαιώνουν ότι δεν υπάρχει κίνδυνος για τη δημόσια υγεία, ωστόσο ο αντίκτυπος στην παραγωγή και στις τιμές τροφίμων θεωρείται αναπόφευκτος.
Τελευταίες Ειδήσεις
- «Για να το συνδέσω με την Ιθάκη»: Το επικό σκίτσο του Πετρουλάκη για το νέο κόμμα Τσίπρα, για το οποίο μιλούν όλοι σήμερα
- Τα Μερομήνια προβλέπουν «σκληρό» καλοκαίρι: Ποιος θα είναι ο πιο δύσκολος μήνας
- Τεκτονικές αλλαγές σε νέα δημοσκόπηση: Τα 2 κόμματα που εξαφάνισε ο Τσίπρας με το καλημέρα
