Η Δανία γίνεται η πρώτη χώρα που απαγορεύει τα social media σε εφήβους κάτω των 15 ετών. Το νομοσχέδιο βρίσκεται ήδη στις προπαρασκευαστικές επιτροπές της δανέζικης βουλής κι όταν εγκριθεί, θα είναι ένα από τα πιο αυστηρά στην Ευρώπη
Η Δανία ετοιμάζεται να γίνει η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα που θα απαγορεύσει τη χρήση των κοινωνικών δικτύων σε παιδιά κάτω των 15 ετών. Η κυβέρνηση της χώρας παρουσίασε το νέο νομοσχέδιο ως απάντηση σε αυτό που χαρακτηρίζεται ως «κρίση παιδικής ψυχικής υγείας» που προκαλεί η υπερβολική χρήση του διαδικτύου. Η υπουργός Ψηφιακών Υποθέσεων τόνισε ότι τα social media «κλέβουν την παιδική ηλικία» και ότι η έκθεση σε βία, αυτοτραυματισμό και εθισμό είναι «πολύ μεγάλη για να την αγνοήσει μια σύγχρονη δημοκρατία».
Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι παιδιά κάτω των 15 ετών δεν θα μπορούν να διαθέτουν προσωπικούς λογαριασμούς, ενώ θα βρίσκεται στην διακριτική ευχέρεια των γονέων να επιτρέπουν την πρόσβαση σε ορισμένες πλατφόρμες σε παιδιά άνω των 13 ετών. Αν εγκριθεί, θα είναι ένα από τα πιο αυστηρά μέτρα στην Ευρώπη για τον περιορισμό της πρόσβασης των ανηλίκων στα κοινωνικά δίκτυα.
Από την Κοπεγχάγη στην Καμπέρα
Την ίδια ώρα, η Αυστραλία έχει ήδη περάσει νόμο που απαγορεύει σε παιδιά κάτω των 16 ετών να διατηρούν προφίλ σε πλατφόρμες όπως TikTok, Instagram, Snapchat και X (πρώην Twitter). Οι εταιρείες υποχρεώνονται πλέον να εφαρμόσουν μηχανισμούς ηλικιακής επαλήθευσης, με πρόστιμα εκατομμυρίων δολαρίων για κάθε παράβαση.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι «το διαδίκτυο κάνει ζημιά στα παιδιά μας», ωστόσο οι τεχνολογικοί κολοσσοί προειδοποιούν ότι η εφαρμογή είναι σχεδόν αδύνατη. Η Google χαρακτήρισε το μέτρο «εξαιρετικά δύσκολο να επιβληθεί», καθώς οι έφηβοι συχνά χρησιμοποιούν ψεύτικες ημερομηνίες γέννησης ή VPN για να παρακάμπτουν τους περιορισμούς.
Η ανησυχία για την ψυχική υγεία των παιδιών
Η Δανία και η Αυστραλία κινούνται σε μια κατεύθυνση που στηρίζεται σε αυξανόμενα επιστημονικά δεδομένα: η παρατεταμένη έκθεση σε κοινωνικά δίκτυα συνδέεται με άγχος, κατάθλιψη, διαταραχές ύπνου και προβλήματα συγκέντρωσης σε ανηλίκους.
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλούνται οι αρχές της Δανίας, πάνω από το 90% των παιδιών κάτω των 13 ετών διαθέτουν ήδη λογαριασμό σε κάποια πλατφόρμα. Οι κυβερνήσεις πλέον φοβούνται ότι οι αλγόριθμοι δημιουργούν «εξαρτησιογόνες συμπεριφορές» και ενισχύουν την έκθεση σε επικίνδυνο περιεχόμενο.
Μια νέα παγκόσμια τάση
Η πρωτοβουλία της Δανίας δεν είναι μεμονωμένη. Η Γαλλία έχει θεσπίσει νόμο που απαιτεί γονική συγκατάθεση για χρήστες κάτω των 15 ετών, ενώ εξετάζει ακόμα και την πλήρη απαγόρευση. Η Νορβηγία μελετά την αύξηση του ορίου στα 15 έτη, ευθυγραμμιζόμενη με τις σκανδιναβικές χώρες που προωθούν αυστηρότερη ψηφιακή προστασία. Η Ολλανδία δεν έχει νομοθετήσει, αλλά το υπουργείο Παιδείας συνιστά στους γονείς να κρατούν τα παιδιά κάτω των 15 εκτός TikTok και Instagram. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρακολουθεί τις εξελίξεις, χωρίς ακόμη να προτείνει κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο, ενώ ο ΟΗΕ έχει ζητήσει διεθνή διάλογο για τα «όρια ψηφιακής ελευθερίας και παιδικής προστασίας».
Τα δεδομένα για την Ελλάδα
Η Ελλάδα δεν έχει θέσει ηλικιακό όριο πέραν του γενικού ευρωπαϊκού κανονισμού (GDPR), που απαιτεί γονική συναίνεση για παιδιά κάτω των 15 ετών. Στην πράξη, όμως, η πλειονότητα των μαθητών Δημοτικού και Γυμνασίου χρησιμοποιεί ήδη εφαρμογές κοινωνικής δικτύωσης. Το ερώτημα είναι αν η Ελλάδα θα ακολουθήσει τις σκανδιναβικές και αγγλοσαξονικές χώρες, επιλέγοντας μια ρυθμιστική προσέγγιση, ή αν θα στηριχθεί περισσότερο στην εκπαίδευση και την ψηφιακή παιδεία. Ειδικοί επισημαίνουν ότι η εφαρμογή τέτοιων μέτρων είναι τεχνικά δύσκολη και απαιτεί τεχνολογία ταυτοποίησης ηλικίας, αλλά και ένα νέο πλαίσιο ευθύνης για τους γονείς και τις ίδιες τις πλατφόρμες.
Η παγκόσμια συζήτηση για το όριο ηλικίας στα κοινωνικά δίκτυα μόλις αρχίζει. Η Δανία και η Αυστραλία λειτουργούν ως δοκιμαστικά παραδείγματα μιας εποχής όπου η προστασία των ανηλίκων μπαίνει πάνω από την ψηφιακή ελευθερία. Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν αυτή η τάση θα γίνει παγκόσμια πολιτική πραγματικότητα – ή αν θα μείνει μια γενναία αλλά δύσκολα εφαρμόσιμη ιδέα.
Τελευταίες Ειδήσεις
- «Για να το συνδέσω με την Ιθάκη»: Το επικό σκίτσο του Πετρουλάκη για το νέο κόμμα Τσίπρα, για το οποίο μιλούν όλοι σήμερα
- Τα Μερομήνια προβλέπουν «σκληρό» καλοκαίρι: Ποιος θα είναι ο πιο δύσκολος μήνας
- Τεκτονικές αλλαγές σε νέα δημοσκόπηση: Τα 2 κόμματα που εξαφάνισε ο Τσίπρας με το καλημέρα
