Ο Καραΐσκος έδειξε τι σημαίνει δεύτερη ευκαιρία στη ζωή και το ΚΕΘΕΑ πώς τη δίνει
Ο Παναγιώτης Καραΐσκος, μεγάλος πρωταγωνιστής του φετινού Αυθεντικού Μαραθωνίου της Αθήνας, έκοψε πρώτος το νήμα για δεύτερη φορά. Όταν αφιέρωσε τη νίκη στους γονείς του, λίγοι θυμήθηκαν ότι πίσω από το μετάλλιο κρύβεται μια ιστορία απεξάρτησης και επανένταξης που ξεκίνησε μέσα από τη θεραπευτική κοινότητα του ΚΕΘΕΑ «Στροφή».
Ο ίδιος έχει μιλήσει δημόσια για το σκοτεινό του παρελθόν: πώς από αθλητής του τζούντο κατέληξε, στα 16 του, να δοκιμάζει χασίς και στη συνέχεια να περνά σε σκληρές ουσίες όπως κοκαΐνη, LSD, και τελικά ηρωίνη. «Μέσα σε μία ώρα από πρωταθλητής έγινα χρήστης», έχει πει χαρακτηριστικά στο Gazzetta TV.
Η ζωή του άλλαξε ύστερα από τρία «χτυπήματα»: τη σύλληψή του με ποσότητα ναρκωτικών, τον θάνατο φίλου του δίπλα του και τη δική του σχεδόν θανατηφόρα υπερβολική δόση. Εκείνη τη στιγμή, η οικογένειά του στράφηκε στη «Στροφή» του ΚΕΘΕΑ, ένα στεγνό πρόγραμμα που βασίζεται στη συλλογικότητα, την ειλικρίνεια, και τη δύναμη της κοινότητας.
Μέσα σε 14 μήνες κλειστού προγράμματος, ο Καραΐσκος ξαναέστησε τον εαυτό του από την αρχή. «Έμαθα να αγαπάω τον Παναγιώτη έτσι όπως είναι», λέει σήμερα. Δώδεκα χρόνια μετά, τρέχει και κερδίζει Μαραθώνιους. Το σώμα και το μυαλό του έχουν γίνει σύμβολο αποχής και αυτογνωσίας που χαρακτηρίζει τα στεγνά προγράμματα του ΚΕΘΕΑ.
Η φιλοσοφία των «στεγνών» προγραμμάτων
Το ΚΕΘΕΑ, με πάνω από 100 μονάδες σε όλη τη χώρα, αποτελεί εδώ και τέσσερις δεκαετίες έναν μοναδικό θεσμό απεξάρτησης που δεν χρησιμοποιεί υποκατάστατα (μεθαδόνη, βουπρενορφίνη και άλλα). Στα «στεγνά» προγράμματα, οι θεραπευόμενοι ζουν σε κοινότητες, μοιράζονται την καθημερινότητα, εργάζονται, μαθαίνουν να λειτουργούν ομαδικά, και επανακτούν την ευθύνη του εαυτού τους.
Η αυτοδιοίκηση των προγραμμάτων (το ότι οι κοινότητες λειτουργούν με εκλεγμένα όργανα και με αποφάσεις από τα ίδια τα μέλη) είναι κομμάτι της θεραπείας. Η συλλογική αυτορρύθμιση μαθαίνει στους ανθρώπους πειθαρχία, εμπιστοσύνη και κοινωνική ευθύνη.
Το ρήγμα με το κράτος
Αυτό ακριβώς το αυτοδιοίκητο είναι που καταργήθηκε το 2019 με απόφαση της κυβέρνησης της ΝΔ (ΠΝΠ 30/09/2019, άρθρο 8). Με μια μονοκονδυλιά, το Διοικητικό Συμβούλιο του ΚΕΘΕΑ έπαψε να εκλέγεται από τα μέλη του οργανισμού και ορίζεται πλέον απευθείας από το υπουργείο Υγείας.
Το 2024, με τη δημιουργία του Εθνικού Οργανισμού Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ), οι δομές του ΚΕΘΕΑ εντάχθηκαν σε ένα νέο νομικό πλαίσιο ΝΠΙΔ, γεγονός που εργαζόμενοι και θεραπευτές καταγγέλλουν ως «κρατικοποίηση ενός ζωντανού οργανισμού».
«Τραγικές συνέπειες από την κατάργηση του αυτοδιοίκητου… Ο νόμος-έκτρωμα της ΝΔ διέλυσε τα στεγνά προγράμματα», έγραψε χαρακτηριστικά το Ποντίκι, περιγράφοντας μια πραγματικότητα όπου θεραπευτικές μονάδες υπολειτουργούν, προσωπικό μετακινείται χωρίς διαβούλευση και η ψυχοκοινωνική φιλοσοφία αντικαθίσταται από διοικητικές εντολές.
Αντίστοιχα, το ΚΕΘΕΑ ΠΙΛΟΤΟΣ στον Βόλο, σε ανακοίνωσή της ΕΡΤ, έκανε λόγο για «σαρωτικές αλλαγές που απειλούν το θεραπευτικό έργο» και για «αποδόμηση του θεραπευτικού συνεχούς».
Ένα παράδειγμα που σώζει και ένα σύστημα που αλλάζει
Η περίπτωση του Παναγιώτη Καραΐσκου αποδεικνύει ότι τα στεγνά προγράμματα μπορούν να μεταμορφώσουν ζωές όχι με φάρμακα, αλλά με ανθρώπους. Όμως το ερώτημα που ταλαντεύεται είναι το αν μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί αυτό το μοντέλο μέσα σε ένα σύστημα πλήρους κρατικού ελέγχου;
Οι υποστηρικτές των αλλαγών υποστηρίζουν ότι το νέο πλαίσιο εξασφαλίζει «διαφάνεια, εποπτεία και ενιαία στρατηγική» κατά των εξαρτήσεων. Οι θεραπευτές και οι κοινότητες, αντίθετα, φοβούνται ότι η γραφειοκρατία σκοτώνει την ψυχή ενός προγράμματος που στηρίζεται στην εμπιστοσύνη, στη συμμετοχή και στη συλλογική θεραπεία.
«Ήσουν πρεζάκιας και τώρα τρέχεις Μαραθώνιο»
«Ήσουν πρεζάκιας και τώρα τρέχεις Μαραθώνιο», έλεγε με δάκρυα στα μάτια ο Καραΐσκος όταν έτρεχε τον πρώτο του Μαραθώνιο. Και η φράση του αποτελεί προειδοποιητικό μήνυμα σε όσους αλλάζουν κάτι πετυχημένο στο όνομα της αναδιοργάνωσης.
Τελευταίες Ειδήσεις
- Οι πρώην πρωθυπουργοί πιέζουν το Μαξίμου: Σαμαράς στο 90’, γρίφος ο Καραμανλής
- Το πολιτικό σαλόνι στον Βενιζέλο
- To ΠΑΣΟΚ κρατά «ζεστή» την 4ημερη εργασία
- #ΝΔ
